Een tv-item van EenVandaag op YouTube laat zien hoe ernstig de gevolgen van langdurig schermgebruik kunnen zijn. Twee broers, Pepijn en Rens, hingen dagelijks urenlang aan hun telefoon. Pepijn zat zo’n acht uur per dag op zijn telefoon, zijn broer Rens zelfs tien uur. Rens vergat alles, kon zich nergens meer op concentreren en raakte sociaal geïsoleerd. Hij voelde zich somber, bleef regelmatig weg van school en kwam zijn kamer nauwelijks nog uit. Pas toen ze een jaar lang detoxten voor een podcast, kwamen ze er bovenop. Inmiddels gaat het op alle vlakken beter: ze sporten samen, halen betere resultaten en hebben weer een sociaal leven opgebouwd. Volgens hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder is het volkomen logisch wat er gebeurt in je hoofd. Hoe meer je achter een scherm hangt, hoe verder je cognitieve functies achteruitgaan. Het gaat dan om het geheugen, de concentratie en de aandacht. In de hersenscans is dat zelfs terug te zien in de witte stof, de verbindingen die je nodig hebt om helder te denken. Op kwetsbare plekken is zichtbaar dat die witte stof minder goed doorbloed is, simpelweg omdat deze te weinig wordt gebruikt. De cijfers spreken voor zich. In 2004 konden we ons gemiddeld nog 2,5 minuut richten op een scherm. In 2012 was dat gezakt naar 75 seconden en tegenwoordig zitten we rond de 47 seconden. We zijn dus steeds sneller afgeleid. Vooral korte filmpjes op TikTok en Instagram Reels zijn slecht voor het brein. Die feeds zijn zo gebouwd dat je telkens een nieuwe prikkel krijgt zonder enige moeite. Je hersenen raken eraan gewend dat een flinke beloning bijna gratis is en daardoor wordt het steeds zwaarder om iets te doen wat wel inspanning vraagt, zoals een boek lezen of een gesprek voeren. Tijdens het scrollen vergeet je zelfs wat je eigenlijk van plan was. Of het tot alzheimer leidt, daar zijn onderzoekers nog voorzichtig over, maar dat ons geheugen en onze concentratie er flink onder lijden, daar bestaat geen twijfel meer over. Het mooie is dat ons brein zich ook weer kan herstellen. Die witte stof wil graag actief zijn en daar heb je inspanning voor nodig. Schaken, puzzelen, een instrument leren spelen, sporten of gewoon een lang gesprek voeren, het helpt allemaal. Misschien is dit een goed moment om je telefoon eens een paar uur ergens anders neer te leggen. Je zult waarschijnlijk merken dat je hoofd weer rustiger wordt.
Bron: EenVandaag
Datum: 24 mei 2026
