Hoe (sommige) viezigheid jou beschermt

Speelde jij als kind veel buiten in de modder? Of heb je een huisdier? En hoeveel broers of zussen heb je? Al deze factoren beïnvloeden hoe snel jij allergieën of auto-immuunziektes krijgt.

Je immuunsysteem is constant bezig met jou te beschermen tegen indringers vanuit te buitenwereld. Met te weinig bescherming zou je namelijk veel te makkelijk infecties krijgen door alles wat om ons heen leeft. Maar wat als dat afweersysteem niet goed is afgesteld?

Misschien ken je wel iemand met een voedselallergie of moet je zelf altijd goed opletten op wat je eet. Allergieën of auto-immuunziektes ontstaan doordat je immuunsysteem om een of andere reden besluit dat iets onschuldigs, zoals eten of je eigen lichaam, toch gevaarlijk is. En het maakt bijna niet uit waar je kijkt, in bijna alle westerse landen hebben mensen hier meer last van dan vroeger. Al sinds halverwege de vorige eeuw zijn gevallen van hooikoorts, voedselallergieën, en ziektes als multiple sclerosis (MS) aan het stijgen.

In de jaren 80 is daar een potentiële verklaring voor bedacht: de ‘hygiënehypothese’. Het idee is simpel: hoe meer je als kind wordt blootgesteld aan indringers vanaf de buitenwereld, hoe beter je immuunsysteem ‘leert’ wat gevaarlijk is en wat niet. Sinds de vorige eeuw leven we steeds schoner. We zijn massaal naar de betegelde stad verhuisd, we hebben kleinere gezinnen, en betere hygiënestandaarden. Verschillende onderzoekers dachten dus dat deze ‘te schone’ omgeving de leerfase van je immuunsysteem belemmerde, waardoor het mogelijk heftig reageert op onschuldige dingen in ons dagelijks leven.

Viezigheid

Zo weten we bijvoorbeeld dat kinderen die om een boerderij opgroeien, huisdieren hebben, of het jongste kind in een gezin zijn, minder vaak allergieën krijgen dan de oudste van een klein gezin midden in de stad. In die eerste omgevingen komen de kinderen veel meer in aanraking met viezigheid, waardoor hun immuunsysteem beter leert hoe het moet reageren.

Betekent dit dat je nooit meer je handen moet wassen? Nee. Vooral blootstelling aan een breed scala aan ‘vriendelijke’ bacteriën tijdens het begin van je leven helpt je immuunsysteem te trainen. Daarom werd de ‘hygiënehypothese’ ook door sommigen omgedoopt tot de ‘oude-vrienden-hypothese’. Wij mensen zijn samen met heel veel andere organismen ontstaan op aarde, en zijn dus ook op een bepaalde manier afhankelijk geworden van ze. Doordat we schoner zijn gaan leven, komen we minder in contact met verschillende oude vrienden. Maar ze zijn zeker niet verdwenen! Loop rond in bossen, op boerderijen, of bij natuurlijk water en je omgeving krioelt met onschadelijke omgevingsmicroben.

Oude vrienden

Deze oude vrienden leven niet alleen in de buitenwereld, maar ook in ons. We hebben net zoveel bacteriën in onze darmen als mensencellen in ons lichaam, en ook deze bacteriën sturen signalen naar je immuunsysteem. Door veel vezels, gefermenteerd eten, groenten en fruit te eten voed je de goede bacteriën in je darmen, die op hun beurt dan weer je immuunsysteem een handje helpen.

Dus, wil je jouw immuunsysteem of dat van kleine kinderen in je omgeving trainen? Blijf wel je handen wassen om infecties te voorkomen. Maar breng meer tijd in de natuur door, eet gezond en overweeg een huisdier te nemen!

Lees hier het artikel ‘Hoe (sommige) viezigheid jou beschermt’

Bron: nemokennislink.nl
Auteur: Robbin Kramer
Datum: 6 augustus 2026