Kinderopvang School uit de Toekomst is al de groenste kinderopvang van Almere (op 1 hectare groen)!
Lees hier het artikel ‘Janneke Hagenaar van Groen Cement: ‘Grone kinderopvang moet de norm worden”
Bron: Kinderopvangtotaal.nl
Auteur: Carmen Felix
Datum: 13 februari 2026
Half februari verschijnt het Handboek Certificering Groene Kinderopvang: een praktische gids voor locaties die natuur structureel willen verankeren in hun pedagogische praktijk – met als mogelijk eindpunt het Kwaliteitsmerk Groene Kinderopvang. Janneke Hagenaar, directeur van Groen Cement, ziet vergroening in de kinderopvangsector niet langer als bijzaak maar eerder als noodzaak.
Volgens Hagenaar is het tijd dat groen werken niet langer wordt gezien als ‘leuk extraatje’ of onderscheidend nicheconcept. ‘Het is ooit begonnen als: het is belangrijk, leuk en bijzonder om je te onderscheiden. Maar daar zijn we allang voorbij. Het is nu noodzaak. Als we kinderen écht serieus nemen, moeten we hun manier van leren serieus nemen. En die is zintuiglijk, lijfelijk en verbonden met wat leeft.’
Doorlopend proces
Het groene handboek beschrijft hoe kinderopvanglocaties in zeven stappen kunnen toewerken naar een natuurverbonden pedagogische praktijk. Van het creëren van draagvlak in het team tot het vergroenen van de buitenruimte en het verankeren van natuur in beleid en personeelsontwikkeling.
Belangrijk uitgangspunt is dat groen werken geen tijdelijk project is.
Hagenaar vervolgt: ‘De kracht is dat het niet wordt neergezet als een project met een eindpunt waar je een vinkje achter zet, maar als een doorlopend proces, waarin kinderen, professionals, ouders en de buitenomgeving samen leren en groeien. Het is geen: en nu zijn we klaar.’
Volgens Hagenaar voorziet het handboek daarmee ook in een behoefte van locaties die al langer werken met het kwaliteitsmerk. ‘Na bijvoorbeeld personeelswisselingen kun je weer opnieuw kijken: wat vinden we belangrijk, wat voelen we daarbij, hoe werken we dat uit in de praktijk?’
Natuur als medepedagoog
In het handboek wordt natuur nadrukkelijk verbonden aan ontwikkeling. Buiten zijn is geen onderbreking van het programma, maar vormt juist de kern.
‘Buiten zijn vervangt geen programma, het ís het programma. Juist daardoor ontstaat er rust, voor kinderen én voor professionals.’
Onderzoek laat volgens Groen Cement zien dat spelen in een groene omgeving bijdraagt aan fysieke gezondheid, herstel van aandacht, stressreductie en de motorische, cognitieve en sociale ontwikkeling van kinderen. Natuur wordt daarbij gezien als ‘medepedagoog’: een actieve leeromgeving die uitnodigt tot verwondering, experimenteren en betekenisvol spel.
Zeven stappen en teamrollen
Het handboek werkt met een concreet stappenplan, waarin verschillende rollen binnen de organisatie een eigen verantwoordelijkheid krijgen. Zo worden er ‘Groene Metselaars’ aangewezen: drie sleutelfiguren binnen de locatie die het proces dragen en verbinden.
‘Een locatiemanager of pedagogisch coach heeft nu eenmaal een andere verantwoordelijkheid dan een pedagogisch professional op de groep. We hebben dat expliciet uitgewerkt. Het moet een teamproces zijn, geen eenpersoonsmissie.’
Groene kinderopvang vraagt daarnaast om beleidsmatige verankering. Denk aan het opnemen van natuurbeleving in het pedagogisch beleid, structurele scholing en heldere communicatie richting ouders en toezichthouders. Dagelijks minimaal negentig minuten buiten zijn – weer of geen weer – is daarbij een kernvoorwaarde.
Geen grote tuin nodig
Volgens Hagenaar draait natuurverbonden werken niet om grote investeringen of uitgestrekte buitenruimtes.
‘Het gaat niet over grote tuinen, maar over houding. Een stoeptegel eruit, dagelijks naar het park, natuurlijke materialen binnen, het ritme van de seizoenen volgen. Het zit vaak in kleine keuzes die veel effect hebben.’
Met het handboek wil Groen Cement idealen vertalen naar haalbare dagelijkse praktijk. In een sector die kampt met werkdruk en personeelstekorten kan natuur volgens Hagenaar juist verlichting bieden.
‘Veel professionals ervaren dat het werk lichter wordt, omdat de natuur een deel van het programma overneemt.’
Het Handboek Certificering Groene Kinderopvang is vanaf half februari verkrijgbaar via groencement.nl
